Byelorisi

Soti nan Wikipedia, ansiklopedi gratis.
Ale nan navigasyon Ale nan rechèch
Byelorisi
Byelorisi - Drapo Byelorisi - manto
( detay ) ( detay )
Byelorisi - Lokalizasyon
Done administratif
Non konplè Repiblik Byelorisi
Non ofisyèl ( BE ) Рэспубліка Беларусь
( RU ) Республика Беларусь
Lang ofisyèl yo Belarisyen ak Ris [1]
Kapital Manto zam Minsk.svg Minsk (2.020.600 moun / 2020 )
Politik
Fòm gouvènman an repiblik prezidansyèl
Prezidan Aljaksandr Lukašėnka (Legalite konteste) [2] [3] [4]
premye Minis Raman Haloŭčenka
Endepandans Soti nan Sovyetik la
27 jiyè 1990 (deklare),
25 Out 1991 (rekonèt)
25 desanm 1991 (konplè)
Antre nan Nasyonzini an 24 oktòb 1945
(manm fondatè)
Sifas
Total 207 600 km² ( 84º )
% nan dlo 1.4%
Popilasyon
Total 9 475 174 abitan. (2019) ( 91º )
Dansite 45.8 abitan / km²
To kwasans -0,18% (2012) [5]
Non moun ki rete yo Belarusians
Jewografi
Kontinan Ewòp lès
Fwontyè Polòy , Lityani , Larisi , Ikrèn , Letoni
Lag jè UTC + 3
Ekonomi
Lajan Ruble Belarisyen
GDP (nominal) $ 60,000 [6] milyon (2019)
GDP per capita (nominal) 6 477 $ (2019)
GDP ( PPP ) $ 195 000 milyon (2019)
GDP per capita ( PPP ) 20 820 $ (2019)
ISU (2017) 0.808 (trè wo) ( 53º )
Fètilite 1.4 (2010) [7]
Konsomasyon enèji 0.38 kWh / abitan ane
Divès
ISO 3166 kòd PA , BLR, 112
TLD .by
Prefiks tel. +375
Otom. BY
Im nasyonal Mwen, bielarusy
Jou ferye nasyonal la 3 jiyè
Byelorisi - Map
Istorik evolisyon
Eta anvan an RSS Belarisyen RSS Belarisyen
( Inyon Sovyetik Inyon Sovyetik )

Kowòdone : 53 ° 31'42 "N 28 ° 02'48" E / 53.528333 ° N 28.046667 ° E 53.528333; 28.046667

Byelorisi, oswa Blan Larisi (nan Belarusian : Беларусь ? , Transliterated : Bielarús '; nan Ris : Белоруссия ? , Transliterated : Belorussija, fòmèlman Repiblik la nan Byelorisi () Byelorisi : Рэспубліка Беларусь ? , Transliterated : respublika Bielarus'; nan Ris : Республика Беларусь ,? transliterated : respublika Byelorisi '), se yon eta ki sitye nan Ewòp lès . Li fontyè nan lwès la ak Polòy ak Lityani , nan lès la ak Larisi , nan sid la ak Ikrèn ak nan nò a ak Letoni ; li se yon eta fèmen ak vwa navigab.

Byelorisi se yon repiblik prezidansyèl , prezidan aktyèl la se Aljaksandr Lukašėnka , ki te dirije peyi a depi 1994 .

Lang ofisyèl yo se Belarisyen ak Ris [1] depi 1995 . Se sèl peyi an Ewòp kote pèn lanmò an toujou an fòs. [8] [9]

Etimoloji

Gen divès ipotèz sou orijin non an, okenn sepandan konfime pa kèk prèv. Youn baze sou lefèt ke etnisite Belarisyen an te fòme nan entèraksyon ant etnik slav ak Baltik yo. Nan lang stock Baltik yo, rasin "balt-" vle di "blan": "lanmè Baltik", Balta jura nan Lityanyen, literalman vle di "lanmè blan" [10] . Se konsa, "Balta Rusija" ka te yon orijinal endominasyon pwòp tèt ou, olye ke yon denominasyon pita sòti nan "Larisi". Gen lòt ki fè li sòti nan koulè a ​​dominan nan rad tradisyonèl nan twal fin blan anvan tout koreksyon oswa nan sa yo ki nan cheve a. Yon lòt teyori trase etimoloji nan tèm Belarus ' nan yon korespondans, tipik nan toponim ki gen orijin slav, ant koulè ak pwen kadinal: selon ipotèz sa a, ta gen koulè blan an ki te asosye pa ansyen slav yo nan Lwès la , se konsa Belarus' pa ta gen anyen plis pase "Lwès Ris ' ". Nan sipò teyori sa a, etimoloji toponim Belgrad la , nan Sèb Beograd , ki vle di "vil blan", oswa "vil nan Lwès la", prezante. Egzanp ki sanble nan non "kolore" nan etnik slav yo se Sèb Blan ak Blan Kowat.

Istwa

Premye tras prezans imen yo tounen nan Paleolitik la (100,000-40,000 ane de sa). Premye koloni yo parèt 27,000-24,000 ane de sa. Ant 7yèm ak 9yèm syèk teritwa a te rete pa pèp Baltik yo nan Dregovici, Kriviči ak Radimici. Antite yo an premye ki gen yon karaktè eta yo se prensip yo nan Polock , Turov ak Smolensk . Premye dosye ekri nan Polock dat tounen nan 862 ak premye chèf yo dwe mansyone se Rogvolod. Prensipote Polock rive nan pouvwa maksimòm li nan 11yèm syèk la , anba gouvènman Vceslav Charodey, ke yo rekonèt tankou "The Magician". Avèk pwopagasyon feyodalis la , prensipalite Polock ak Turov divize an antite ki pi piti.

Kare Victory nan Minsk

Nan fen 10yèm syèk la Krisyanis yo te kòmanse gaye selon rit Bizanten an . Sa favorize devlopman kilti, aparans penti ak literati. Nan kòmansman 13yèm syèk la, lang Belarisyen an te kòmanse fòme. Nan trèzyèm syèk la teritwa yo nan Byelorisi, ansanm ak yon pati nan sa yo ki nan Lityani jodi a, ki te fòme Gran duche a nan Lityani , ak Novogorodok kòm kapital li yo ; an 1323 kapital la te transfere nan Vilnis . Gran duche a te rive nan pik pouvwa li anba gouvènman Vitoldo .

Rejyonal Teyat Homel '

Fwontyè yo nan eta a pwolonje soti nan lanmè Baltik nan lanmè Nwa a . Gwo enpòtans pou konsolidasyon eta a se te viktwa nan alyans ak Polòy nan batay Grunwald ( 1410 ) kont Lòd teutonik la . Nan syèk la 16th estrikti eta a te estabilize ak lwa yo nan 1529 , 1566 ak 1588 . Eta a te dirije pa chèf la Grand ak noblès feyodal la. Lang ofisyèl la te Old Belarusian. Ant 1558 ak 1583 li te vin nan konfli ak prensipote a nan Moskou . Defèt yo lou, tankou sezon otòn la nan vil la nan Polack nan men yo nan twoup yo nan tsar Ivan terib la ak mwatye nan popilasyon an Belarisyen mennen nan 1569 nan sendika a ak Peyi Wa ki nan Polòy nan yon sèl eta federal.

Gran duche a konsève otonomi li yo, epi, gras a sendika a, defèt Prensipès la nan Moskou pa konkeri rejyon an Baltik nan Livonia . Nan 1596, ak Inyon an nan Brest , yo te rive jwenn yon konpwomi tou sou nivo relijye a ak Legliz la Uniate te fèt : kretyen yo Belarisyen nan Grand Duchy nan Lityani rekonèt dogm yo ak otorite Pap la, men kenbe rit la Bizanten . Nan disetyèm syèk la, pran avantaj de kontras yo akòz refòm Pwotestan an , kriz ekonomik la ak lagè anti-feyodal la, Larisi te sezi yon gwo pati nan Byelorisi. Rezilta a se yon gwo n bès ekonomik ak yon n bès demografik enpòtan.

Evolisyon nan Polòy ak Byelorisi soti nan 1635 jodi a

Ant 1700 ak 1721 Byelorisi te sèn nan nan konfli ki genyen ant Larisi ak Syèd , ki te lakòz yon kriz ekonomik plis, ki te sèlman simonte nan dezyèm mwatye nan syèk la. Nan peryòd sa a eta a ki te fèt nan sendika a nan Peyi Wa ki nan Polòy ak Grand Duchy nan Lityani te divize ant Larisi , Pris ak Otrich .

Byelorisi se tou youn nan chan batay prensipal la nan kanpay Ris Napoleon an , ak batay la nan Berezina pran plas nan teritwa li yo. Nan 1831 yon revòlt patriyotik te eklate pou liberasyon an soti nan Anpi Ris la, yon revòlt ki te koupe ak konsekan febli nan katolik yo ak noblès la ki te ankouraje li. Nan 1839 Legliz la Uniate te entèdi. Nan 1861 sèvitè te aboli. Nan Polòy, Byelorisi-Lityani ak Letoni Revòlt Janvye a pete pou liberasyon an soti nan tsarism, sa a tou echwe. Objektif la se te rkree ansyen Polonè-Lithuanian Konfederasyon an. Devlopman mouvman demokratik la te mennen nan kreyasyon, an 1903 , premye pati politik nasyonal la ak rne kilti Belarisyen an. Avèk antre nan Larisi nan Premye Gè Mondyal la , teritwa a Belarisyen yon lòt fwa ankò vin sèn nan nan evènman lagè san. Soti nan 1915 1918 , twoup Alman okipe yon pati nan Byelorisi, epi, nan mwa mas 1918, tout teritwa a.

25 Mas 1918 , reprezantan mouvman nasyonal la pwoklame kreyasyon Repiblik Pèp Belarusyen an (Беларуская Народная Рэспубліка), ki te rekonèt pa Lityani ak Ikrèn, Polòy ak Almay. Misyon diplomatik yo voye nan Swis, Danmak ak Etazini. Avèk avans Lame Wouj la ak retrè twoup Alman yo, gouvènman Repiblik Pèp Belarusyen an fòse nan ekzil. An 1919 , yo te pwoklame Repiblik Sosyalis Sovyetik Belarisyen an , RSSB la. Sa a mennen nan pèt la nan divès teritwa rete nan popilasyon etnik Belarisyen, ki fè yo an pati asiyen nan Polòy (Bialostok), Larisi (Smolensk) ak Lityani (Vilnis).

Nan 1921 teritwa lwès yo nan Byelorisi te pase nan Polòy. Nan 1922 teritwa lès yo te okipe pa gad wouj yo. Se konsa, te fèt Belarusian Sovyetik Repiblik Sosyalis la , ki te vin yon pati nan Sovyetik la . An 1939 , apre pak ant Almay Nazi ak Sovyetik la , lèt la anvayi Polòy ki soti nan bò solèy leve, ki te bat nan kèk semèn. Teritwa lwès yo nan Byelorisi vin yon pati nan Belarisyen Sovyetik Repiblik Sosyalis la ankò. An 1941 , Byelorisi te okipe pa twoup Alman yo, ki te kòmanse envazyon an soti nan Brest , kote milis Sovyetik yo te reziste vanyan gason pou yon tan long, malgre enferyorite nimerik la. An 1943 , otorite Alman yo, pou amelyore soumisyon teritwa Belarisyen an, mete sou pye yon eta mannken pro-fachis, ki rele Konsèy Santral Belarisyen an , ki te antre nan Reichskommissariat Ostland la . Nan kontèks sa a, mouvman lit patizan an fèt, ki enplike plis pase 400 000 sitwayen. An jiyè 1944 , ansanm ak patizan Belarisyen yo, twoup Sovyetik yo definitivman chase Nazi yo e tout Belarus la libere e yo re-anekse li ak Sovyetik la. Pandan konfli a tout vil yo gwosè mwayenn ki te raze sou tè a pa Nazi yo, yon nimewo konsiderab nan ti bouk seksyon riral yo te boule ansanm ak moun ki rete yo; yon tyè nan popilasyon an mouri ak tout endistri yo detwi. Minsk, kapital la, detwi pou dizwityèm fwa nan mwens pase mil ane.

An 1986 , akòz aksidan an nan Chernobyl ' plant la fòs nikleyè , ( voblasci ) rejyon yo nan Homel' , Mahilëŭ ak yon pati nan sa yo ki nan Brest , Minsk ak Hrodna te kontamine pa radyasyon.

Byelorisi pwoklame tèt li endepandan de Sovyetik la sou 27 jiyè 1990 ak endepandans te rekonèt sou Out 25, 1991 . Byelorisi se youn nan eta manm fondatè yo nan CIS la , ki gen katye jeneral administratif toujou ki sitye nan Minsk, asansyon ratifye sou 10 Desanm 1991. Sou 15 Mas 1994 te apwouve nouvo konstitisyon an. Sou 10 jiyè 1994 Aljaksandr Lukašėnka te eli premye prezidan repiblik la. Lukašėnka rejte endikasyon yo nan Fon Monetè Entènasyonal ak kenbe pi fò nan aparèy yo ki deja egziste piblik, diferansye politik la Belarisyen ekonomik nan sa ki te adopte pa prèske tout ansyen repiblik Inyon Sovyetik yo. Byelorisi se sèl ansyen repiblik Sovyetik la ki gen sèvis sekrè a toujou ke yo rekonèt kòm KGB la.

An 1996 Inyon Larisi-Byelorisi te fonde, yon antite supranasyonal ki pote de peyi yo pi pre ansanm.

Jewografi

Icône loup mgx2.svg Sijè a menm an detay: Jewografi nan Byelorisi .
Satelit Byelorisi (Desanm 2002)

Byelorisi sitiye nan lès Ewòp . Li te gen yon zòn nan 207,600 km²; li pa gen okenn priz nan lanmè a, men li gen 11,000 lak. Li se janbe lòt pa kat rivyè prensipal: Nëman a , Pryp "jat la" , Dnieper la (ki chèf nan direksyon pou Ikrèn koule nan Lanmè Nwa a) ak Western Dvina a (ki travèse rejyon nò yo nan peyi a). Plat ak moun rich nan marekaj, pi gwo zòn nan marekaj se Polesia .

Pi wo pwen li se mòn Dzeržinskij , ak 345 m, pandan y ap pwen ki pi ba a se sou larivyè Lefrat la Nëman, nan 90 m.

Resous natirèl yo nan Byelorisi se forè, depo sfèy , ti kantite lwil oliv ak gaz natirèl , granit , kalkè dolomitik, marna, jips, sab, gravye ak ajil.

Teritwa nò a se yon pati nan rejyon an byogeografik Boreal .

Li se te fè leve nan plenn vaste ak ti mòn ki ba; nan sid la li te an pati reprann zòn marekaj; nan nòdès yon gwo zòn nan lak.

Klima

Byelorisi karakterize pa yon klima kontinantal ak varyasyon tanperati enpòtan. Tanperati sezon fredi mwayèn yo alantou -6 ak -10 ° C, epi yo ka tonbe anba -18 ° C. Nan nwit ivè li pa difisil pou rive nan -30 ° C, menm si an mwayèn tanperati a rete nan -20 ° C. Nèj kouvri tè a pou 3-4 mwa. Presipitasyon pa patikilyèman abondan, ki rete toupatou anba 750 mm / ane [11] , ak pi gwo kontribisyon nan sezon ete nan fòm lan nan loraj vyolan ak douch.

Sosyete

Demografi

Tandans nan popilasyon an nan Byelorisi soti nan 1989 a 2007

Popilasyon Belarisyen an fè eksperyans yon peryòd de siyifikatif diminisyon nan to nesans la, ak yon prévalence de mòtalite sou to nesans la (14.7 kont 10.4 pou chak mil), ak yon aje konsekan nan popilasyon an. Mòtalite tibebe se 13 pou chak mil ak esperans lavi se 68,73 ane.

Etnisite

Majorite popilasyon Belarisyen an fè pati gwoup etnik Belarisyen an ki konstitye 83,7% nan total la, soti nan yon popilasyon 9 470 400 abitan yo. Larisi yo se dezyèm pi gwo gwoup etnik la. Polonè yo ak Ikrenyen yo swiv. Se minorite a Polonè sitou konsantre nan rejyon an Hrodna , pandan y ap Ikrenyen yo gen plis prezan nan sid-lwès la nan peyi a. Genyen tou lòt ti minorite etnik , tankou jwif , Amenyen , Tatars , Roma , Azeris , Lithuanians ak lòt moun. Anba la a se pousantaj yo nan gwoup etnik dapre done yo resansman 2009 :

Relijyon

Selon resansman 2011 la, 58.9% nan popilasyon an se kwayan, pandan y ap 41.1% nan popilasyon an pa relijye yo . Pami relijye yo, 48.3% nan popilasyon an se yon manm nan Belarisyen Legliz odoxtodòks la (exarchate nan Legliz la Ris Orthtodòks ), 7.1% yo se kretyen-katolik ak 3.3% yo se manm nan lòt relijyon. [12]

Lang

Lang ofisyèl yo nan eta a te Belarisyen ak Ris [1] depi 1995. Malgre ke tou de ofisyèl yo ak pi fò nan endikasyon yo ekri nan Belarisyen, popilasyon an gen tandans pale Ris. Li trè difisil jwenn yon moun ki pale sèlman Belarisyen, pandan ke opoze a se fasil. Ris se lang 70% nan popilasyon an itilize, kont 23% nan Belarisyen; se rès la reprezante pa minorite lengwistik, ki gen ladan Polonè ak Ikrenyen . [1]

Sistèm leta

Byelorisi, endepandan depi 1991 , se yon repiblik prezidansyèl , gouvène pa yon prezidan, Aljaksandr Lukašėnka depi 1994 , ak pa Asanble Nasyonal la, palman an. Selon konstitisyon 1994 la , eleksyon prezidan an ta dwe fèt chak senk an; sepandan, nan 1996 dat limit la te pwolonje a sèt, lè Lukašėnka mande nan yon referandòm kontwovèsyal pou yon ekstansyon pou tèm prezidansyèl la soti nan senk a sèt ane, ak rezilta a ke eleksyon prezidansyèl ki pwograme pou 1999 yo te ranvwaye an 2001. Referandòm ekstansyon 1996 la li te denonse kòm yon fo "kokenn" pa Viktar Hanchar , ofisyèl eleksyon an chèf, ki moun ki te retire nan pòs li pandan kanpay la ak misterye disparèt nan 1999 [13] .

Asanble Nasyonal la se yon palman bikameral ak konprann 110 manm yo nan Chanm Reprezantan an ( chanm pi ba ) ak 64 manm yo nan Konsèy la nan Repiblik la ( kay anwo ).

Chanm Reprezantan an gen pouvwa pou nonmen premye minis la , pou fè chanjman nan konstitisyon an epi pou ankouraje yon vòt konfyans nan premye minis lan, li fè tou fonksyon konsiltatif, prepare opinyon sou politik domestik ak etranje.

Konsèy Repiblik la gen pouvwa pou chwazi divès ofisyèl gouvènman epi pou apwouve oswa rejte lwa Chanm Reprezantan yo pase.

Chak chanm gen dwa opoze lwa otorite lokal yo trase, si yo kontrè ak konstitisyon Belarisyen an.

Konstitisyon

Konstitisyon an nan Byelorisi te adopte twa ane apre deklarasyon endepandans lan nan Sovyetik la an 1994. Li te imedyatman amande nan 1996 ak 2004.

Divizyon administratif

Nan nivo administratif ki pi wo a, Byelorisi divize an sis rejyon (вобласці - voblasci , pron. ['Vobɫasʲtsʲ] ; chante. Вобласць - voblasć ) ak yon teritwa kapital la ( gorad , oswa "vil"), sètadi vil Minsk. .

Sibdivizyon nan Belarus.png
  1. Vil Minsk
  2. Rejyon Brest ( Brest )
  3. Rejyon Gomel ( Gomel ' )
  4. Rejyon Hrodna ( Hrodna )
  5. Rejyon Mahilëŭ ( Mahilëŭ )
  6. Rejyon Minsk ( Minsk )
  7. Vitebsk rejyon ( Vitebsk )

(Remak: sant administratif yo nan parantèz). Rejyon yo plis divize an distri ( raëny ).

Vil prensipal yo

Icône loup mgx2.svg Menm sijè an detay: Vil nan Byelorisi .
Plaj gratis nan Braslav
Sant istorik la nan Minsk ak larivyè Lefrat la Svisloč
Lis 24 prensipal vil yo, jiska 50,000 moun, nan lòd popilasyon an
# Vil Popilasyon Ane
Belarisyen Ris
1 Minsk Мінск Minsk Минск 2 018 281 2019
2 Homel ' Гомель Gomel ' Гомель 536 900 2019
3 Mahilëŭ Магілёў Mogilёv Могилёв 383 300 2019
4 Vicebsk Віцебск Vitebsk Витебск 378 460 2019
5 Hrodna Гродна Grodno Гродно 373 500 2019
6 Brest Брэст Brest Брест 351 000 2019
7 Babruysk Бабруйск Bobrujsk Бобруйск 216 800 2019
8 Baranavičy Баранавічы Baranoviči Барановичи 179 000 2019
9 Barysaŭ Барысаў Borisov Борисов 142 700 2019
10 Pinsk Пінск Pinsk Пинск 138 000 2019
11 Orša Орша Orša Орша 114 100 2019
12 Mazyr Мазыр Mozyr ' Мозырь 112 300 2019
13 Salihorsk Салігорск Saligorsk Солигорск 101 400
14 Navapolack Наваполацк Novopolock Новополоцк 101 300
15 Lida Ліда Lida Лида 100 000
16 Maladzečna Маладзечна Molodečno Молодечно 100 000
17 Polack Полацк Polock Полоцк 82 800
18 Žlobin Жлобін Žlobin Жлобин 72 800
19 Svetlahorsk Светлагорск Svetlogorsk Светлогорск 71 700
20 Rėčica Рэчыца Rečica Речица 66 200
21 Sluck Слуцк Sluck Слуцк 62 300
22 Žodzina Жодзіна Žodino Жодино 61 000
23 Slonim Слонім Slonim Слоним 51 600
24 Kobrin Кобрын Kobrin Кобрин 51 000

Enstitisyon

Icône loup mgx2.svg Sijè a menm an detay: Prezidan nan Byelorisi ak Premye Minis nan Byelorisi .

Politik

Icône loup mgx2.svg Menm sijè an detay: Politik nan Byelorisi .
Icône loup mgx2.svg Sijè a menm an detay: Manifestasyon nan Byelorisi nan 2020 .

Li se yon manm ak fondatè Inyon Larisi-Byelorisi depi 1996.

Ekonomi

An 2001, Byelorisi te klase 53rd soti nan 189 peyi sou Index la Devlopman Imen Nasyonzini , ak yon nòt nan 0.804, e li se nan gwoup la nan eta ki gen "trè wo devlopman" [14] . Avèk yon sistèm sante piblik, li gen yon to mòtalite ki ba anpil nan 9.3 pou chak mil. [15] To doktè per capita se 4.5 pou chak 1000 abitan [15] e to alfabetizasyon an estime a 99.6%. [15] To chomaj la se 2.3%. [16] Selon Pwogram Devlopman Nasyonzini an, koyefisyan Gini se youn nan pi ba nan Ewòp, ki endike yon distribisyon revni trè omojèn nan mitan popilasyon an. [17] ' [18]

Endistri

Ekonomi an nan Byelorisi se trè florissante. Devlopman ekonomik la nan peyi a se nan ogmantasyon modere, tou gras a endistriyalizasyon an nan jaden yo nan mekanik , chimi ak sektè a twal . Endistri dedye a mikwoelektronik ak teknoloji enfòmasyon yo ap devlope tou pre Minsk , kapital la , nan Lachin-Byelorisi pak endistriyèl «Vjaliki kamen '» . Pandan peryòd Sovyetik la, Byelorisi te youn nan repiblik ki pi avanse nan sektè teknolojik, chimik ak agrikòl. Nan Zòn Gomel la, pi popilè endistri agrikòl Gomsielmash la apwovizyone matyè premyè nan tout Inyon Sovyetik, divès peyi Ewopeyen yo ak Etazini. Endistri yo trè devlope, ak sektè finans la se tou sou ogmantasyon an. Depi Prezidan Lukašėnka rive sou pouvwa an 1994, ekonomi Belarisyen an te fè eksperyans yon peryòd kriz. [ san sous ]

Sektè otomobil ak tren

Vle di travay BELAZ nan Siberia
  • Minsky Avtomobilny Zavod (MAZ) - manifakti nan kamyon divès kalite, otobis, otobis Trolley ak machin espesyal;
  • Belarussky Avtomobinny Zavod (BELAZ) - youn nan pi gwo pwodiktè nan mond lan nan machin mwayen ak gwo; li pwodui tou traktè ayewopò ak machin espesyal;
  • Minski Traktarny Zavod (MTZ) - manifakti nan traktè agrikòl ak machin espesyal;
  • Minsky Zavod Kolesnykh Tjagachey (MZKT) - manifakti nan gwo gwosè wout ak traktè nan wout;
  • Belkommunmash (BKM) - manifakti otobis Trolley, otobis elektrik, tram;
  • BelGee - manifakti machin Chinwa Jeely;
  • Mogilevtransmash (MTM) - manifakti trelè, semi-trelè ak platfòm wout;
  • Kupava - manifakti nan kamyonèt, kontwar mobil ak karavàn;
  • Zavod Neman (sipòtè de MZKT) - manifakti nan otobis mwayen ki menm gwosè ak IVECO plat;
  • Amkodor - manifakti nan machin wout;
  • Stadler Minsk - manifakti nan tren iben ak banlye elektrik, métro ak tram;
  • Minskiy Motovelozavod - manifakti limyè, mwayen ak espò motosiklèt, bisiklèt ak cha pou timoun;
  • Gomselmash - manifakti nan machin agrikòl ak konbine rekòlte (GS mak).
MTZ-1221.3 traktè fèm

Petwochimik

Petrochemicals nan Byelorisi yo sitou ki baze sou resous mineral anba tè.

  • Naftan (Novopolotsk) - rafineri lwil oliv, pwodiktè nan lwil lubrifyan;
  • Mozyrskiy NPZ - rafineri lwil oliv, pwodiktè gazolin ak dyezèl;
  • Polymir (Novopolotsk) - pwodiksyon de polymers ak plastik (LDPE, HDPE, PP, PS);
  • Grondoazot - manifakti angrè nitrique;
  • Mogilevchimvolokno - manifakti nan fib Polyester ak fim PE;
  • Polotskchimvolokno - manifakti nan fib vè ak matyè premyè pou endistri a izolasyon;
  • Grodnochimvolokno - pwodiksyon de poliamid;
  • Belaruskaliy - pwodiktè angrè potasyòm (potasyòm ak lòt moun);
  • Belshina - manifakti kawotchou pou machin pasaje, kamyon ak otobis, gwo kamyon, traktè agrikòl ak machin wout.
Nouvo modèl Minibuss MAZ-281

Mikwoelektronik

  • Atlant-M (Minsk) - manifakti nan aparèy nan kay la (frijidè Atlant, lave machin);
  • Horizont (Minsk) - manifakti nan ekran elektwonik ak televizyon;
  • Vityas (Vicebsk) - manifakti nan ekran ak televizyon LCD (Vityas);

Gran Wòch.

Lòt faktori ak faktori

  • Mogilevliftmash (Mogilev) - manifakti asansè, èskalator, pakin otomatik, motè elektrik;
  • Belarisyen Steel Plant (BMZ) (Žlobin).

Agrikilti

Tè a , ke yo pa trè fètil, se pa trè apwopriye pou rekòt agrikòl, menm si kèk rekòt espesyalize, tankou pye koton swa , bay yon revni ki jis.

Nan sektè prensipal la, sitou sereyal ak pòmdetè yo grandi ak bèt yo leve soti vivan.

An 1986 , rejyon sid yo nan Byelorisi te frape pa aksidan an Chernobyl plant fòs nikleyè . Ensidan sa a grav domaje ekonomi an nan Byelorisi, sa ki lakòz gwo domaj nan kontaminasyon radyo-aktif nan rekòt ak bèt , osi byen ke yon gout radikal nan ekspòtasyon. Soti nan 5% a 7% nan depans piblik nan Byelorisi se te fè leve nan divès fòm konpansasyon pou domaj la ki te koze pa radyoaktivite, pou polisyon ki te koze nan chèn alimantè a.

Fòs ame

Byelorisi gen tè ​​ak lè fòs ame yo, ki se bloke. Fòs ame tè yo konpoze de una buona dose [ non chiaro ] di carri armati e veicoli. Varie [ non chiaro ] sono anche le riserve di artiglieria. Riguardo alle forze aeree, i principali aeroporti militari sono Minsk, Homel' e Hrodna. Molte basi si trovano anche nell'entroterra per ragioni di sicurezza.

Durante il periodo Sovietico, la Bielorussia era il nodo cruciale delle relazioni tra NATO, Unione Europea e Unione Sovietica, oltreché una grande stazione di intelligence.

Trasporti

Il nuovo Embraer-195LR di Belavia

Aviazione

In Bielorussia operano sei aeroporti civili; quello principale è l' Aeroporto di Minsk . Per la manutenzione degli aeromobili lavorano tre fabbriche speciali (in russo: авиаремонтные заводы) a Minsk , Baranavičy ed Orša .

Aeroporti
Manutenzione e riparazione degli aerei ed elicotteri
  • Fabbrica di Aviazione Civile di Minsk ;
  • Fabbrica di Aviazione Civile di Baranovici;
  • Orscianskiy AviaRemontniy Zavod (OARZ) - revisione e riparazione capitale di elicotteri (Mi-2, Mi-8, Mi-17, Mi-26) ed aerei cargo Ilyushin Il-76.
Compagnie aeree
  • Compagnia aerea bielorussa Belavia Belarusian Airlines ;
  • Compagnia aerea cargo TransAviaExport;
  • Compagnia aerea cargo Rubystar ;
  • Compagnia aerea cargo Rada Airlines;
  • Compagnia aerea cargo Genex ;
  • Compagnia aerea business aviazione BySky.
Il treno regionale Stadler della Ferrovia Bielorussa

Ferrovie

Ferrovia Bielorussa (in bielorusso: БЧ, in russo: БЖД) - operatore principale statale di trasporto ferroviario passeggeri e merci.

Trasporto stradale

La Bielorussia ha una rete per il trasporto stradale. Tra le strade principali:

L'autostrada M1
  • M10 - frontiera con la Russia - Homel' - Pinsk - Kobryn ;
  • M14 (MCAD-2) - nuovo anello per il traffico in transito, che permette di evitare l'avvicinamento a Minsk.

La Bielorussia possiede un trasporto pubblico stradale e su rotaia ben sviluppato. Il sistema di trasporto pubblico comprende:

Magnifying glass icon mgx2.svg Lo stesso argomento in dettaglio: Targhe automobilistiche bielorusse .

Tradizioni

Gastronomia

Magnifying glass icon mgx2.svg Lo stesso argomento in dettaglio: Cucina bielorussa .
I draniki , il piatto nazionale

La cucina bielorussa è formata principalmente da verdure, tuberi (soprattutto patate), carne (specialmente maiale) e pane. I cibi vengono solitamente cotti lentamente o in umido. Solitamente i bielorussi fanno una colazione leggera e due pasti abbondanti, dei quali la cena è il pasto principale della giornata. Frumento e pane di segale sono cibi di uso comune, ma la segale è più abbondante, in quanto le condizioni climatiche non permettono la coltivazione del grano. Tradizionalmente, quando si saluta un ospite o un visitatore, per dimostrare ospitalità vengono offerti pane e sale. [19]

Festività nazionali

Altre festività civili e religiose in Bielorussia sono [20] :

Lo scambio dei doni avviene la notte del 31 dicembre, quando secondo la tradizione Babbo Natale , che prende il nome di Nonno Gelo (in russo Дед Мороз, ded moroz ; in bielorusso Дзед Мароз dzed maroz ), porta i doni; l' albero di Natale si chiama " Abete di Capodanno ". Esiste anche in Bielorussia la tradizione del Vecchio Nuovo Anno russo .

Cultura

Il Teatro dell'Opera di Minsk

Letteratura

Magnifying glass icon mgx2.svg Lo stesso argomento in dettaglio: Letteratura bielorussa .

La letteratura bielorussa e la sua lingua, che apparrtiene al gruppo delle lingue slave, si affermano nel XVI secolo con Francysk Skaryna , il primo traduttore della Bibbia in bielorusso e in genere in una lingua orientale.

Nel XX secolo la produzione letteraria bielorussa raggiunge i suoi massimi vertici con Janka Kupala e Jakub Kolas , autore di romanzi di carattere sociale. Va inoltre menzionata Svjatlana Aleksievič (in bielorusso : Святлана Аляксандраўна Алексіевіч ? ; Stanislav , 31 maggio 1948 ), giornalista e scrittrice bielorussa di lingua russa , insignita del Premio Nobel per la letteratura nel 2015.

E ancora, nel XX secolo è importante la figura di Vasil' Bykov [22] .

Arte

Nel XX secolo spicca la grande personalità di Marc Chagall (nome ebraico Moishe Segal ; nome russo Mark Zacharovič Šagal ), pittore ebreo chassidico russo nato a Lëzna nell'attuale Bielorussia, e naturalizzato francese [23] , uno dei principali esponenti della Scuola di Parigi .

Musica

Chiusura del festival Slavianskiy Bazar

Il concorso e la festa musicale annuale Slavianskiy Bazar si svolgono ogni estate nella città di Vitebsk.

Tra i cantanti bielorussi, Larisa Aleksandrovskaja , Ruslan Aljachno ; tra i gruppi musicali, gli Intelligency .

Scienza e tecnologia

La Bielorussia nello spazio

  • 26 luglio 2006 : viene lanciato BelKA , il primo satellite della Bielorussia indipendente (lancio fallito).

Sport

Atletica

Tra gli atleti bielorussi che si sono maggiormente affermati nel panorama internazionale va ricordata Natallja Šykolenka , nel lancio del giavellotto, medaglia d'oro mondiale ai Campionati del mondo di atletica leggera 1995 disputatisi in Svezia.

Biathlon

La squadra bielorussa di biathlon è tra le più forti al mondo. La biatleta Dar"ja Domračava è la più titolata delle Olimpiadi, con 6 medaglie, di cui 4 d'oro. Vanta complessivamente 6 coppe del mondo, di cui una generale. Nadzeja Skardzina è invece la biatleta col più alto numero di "zeri" (gare concluse senza alcun errore al poligono) della storia. Una delle vittorie più significative della nazionale bielorussa è quella della staffetta olimpica femminile di Pyeongchang 2018 .

Tennis

La Bielorussia vanta come migliore risultato a livello nazionale il 2º posto nella finale Fed Cup 2017 femminile, dove è stata sconfitta dagli USA per 2-3. Le migliori tenniste sono: Viktoryja Azaranka , ex nº 1 del mondo; Aryna Sabalenka , top 40; Aljaksandra Sasnovič , top 50; Nataša Zvereva , ex nº 5; Nastas'sja Jakimava , ex top 50; Vol'ha Barabanščikava , ex top 50; Vol'ha Havarcova , ex top 40 e Taccjana Pučak , ex top 60. I migliori tennisti sono: Maks Mirny , ex top 20; Andrėj Vasileŭski , ex top 60 e Uladzimir Valčkoŭ , ex top 40.

Hockey su ghiaccio

La Nazionale di hockey su ghiaccio maschile della Bielorussia ha ottenuto un buon quarto posto ai XIX Giochi olimpici invernali di Salt Lake City, nel 2002.

Calcio

LaNazionale di calcio della Bielorussia al momento non ha ottenuto grandi risultati: nata dopo la separazione della Bielorussia dall'URSS, ha come attuale capocannoniere Maksim Ramaščanka , con 20 reti, e tra i giocatori di rilievo, tra gli altri, Aljaksandr Hleb e Sjarhej Hurėnka .

Giochi olimpici

Magnifying glass icon mgx2.svg Lo stesso argomento in dettaglio: Bielorussia ai Giochi olimpici .

Tra le atlete olimpiche bielorusse più medagliate va ricordata Dar"ja Domračava , nel Biathlon, con 4 ori, 1 argento e 1 bronzo.

Prima atleta bielorussa a ottenere una medaglia d'oro olimpica fu Kacjaryna Karstėn , nel canottaggio, ad Atlanta 1996.

L'atleta bielorusso più titolato ai Giochi olimpici è Vital' Ščėrba , nella ginnastica artistica, con 6 ori e 4 bronzi.

Note

  1. ^ a b c d ( EN ) BELARUS , su The World Factbook , Central Intelligence Agency . URL consultato il 3 giugno 2018 (archiviato dall' url originale il 19 gennaio 2018) .
  2. ^ EU rejects Lukashenko inauguration as illegitimate , su dw.com , 24 settembre 2020. Ospitato su www.dw.com.
  3. ^ El Pais interview with HR/VP Borrell: "Lukashenko is like Maduro. We do not recognize him but we must deal with him" , su eeas.europa.eu .
  4. ^ Dave Lawler, US no longer recognizes Lukashenko as legitimate president of Belarus , Axios (24 September 2020).
  5. ^ ( EN ) Population growth rate , su CIA World Factbook . URL consultato il 28 febbraio 2013 (archiviato dall' url originale il 25 giugno 2014) .
  6. ^ Dati dal Fondo Monetario Internazionale, ottobre 2013 , su imf.org . URL consultato il 29 aprile 2019 (archiviato dall' url originale il 19 maggio 2019) .
  7. ^ Tasso di fertilità nel 2010 , su data.worldbank.org . URL consultato il 12 febbraio 2013 (archiviato dall' url originale il 23 febbraio 2013) .
  8. ^ NessunoTocchiCaino.it - Bielorussia
  9. ^ Pena di morte, le inutili crudeltà su chi è rinchiuso senza dignità in attesa di morire , su la Repubblica , 10 ottobre 2018. URL consultato il 4 luglio 2020 ( archiviato l'8 dicembre 2019) .
  10. ^ Introduzione generale sulla Bielorussia , su bielorussia.officialguide.info , bielorussia.officialguide. URL consultato il 6 giugno 2018 (archiviato dall' url originale il 18 aprile 2016) .
  11. ^ Giovanni Staiano, Il clima della Bielorussia: continentale, con temperature medie di gennaio inferiori a -4 °C , su meteogiornale.it , Meteo Giornale Srl, 2 marzo 2008. URL consultato il 6 giugno 2018 ( archiviato il 21 marzo 2016) .
  12. ^ Religion and denominations in the Republic of Belarus ( PDF ), su mfa.gov.by , Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Belarus. URL consultato il 13 aprile 2018 (archiviato dall' url originale il 14 ottobre 2017) .
  13. ^ ( EN ) Tenth Anniversary Of Belarus's 'Disappeared'| Archiviato il 13 aprile 2014 in Internet Archive .
  14. ^ l'Enciclopedia - Atlante geografico, Istituto Geografico De Agostini, Novara 2004, pag. 464
  15. ^ a b c l'Enciclopedia - Atlante geografico, Istituto Geografico De Agostini, Novara 2004, pag. 467
  16. ^ l'Enciclopedia - Atlante geografico, Istituto Geografico De Agostini, Novara 2004, pag. 465
  17. ^ https://www.bbc.com/mundo/noticias-internacional-53986659
  18. ^ Le Bélarus, l'Etat miraculé - Journal du Jour
  19. ^ Canadian Citizenship and Immigration – Cultures Profile Project – Eating the Belarusian Way Archiviato il 20 marzo 2007 in Internet Archive .. Published in 1998. Retrieved 21 March 2007.
  20. ^ Указ Президента Республики Беларусь 26 марта 1998 г. N 157 О государственных праздниках, праздничных днях и памятных датах в Республике Беларусь Archiviato il 1º aprile 2018 in Internet Archive . ( RU )
  21. ^ Traduzione: Giornata della vittoria
  22. ^ Copia archiviata , su treccani.it . URL consultato il 3 luglio 2020 ( archiviato il 24 dicembre 2019) .
  23. ^ https://www.tuttarteonline.it/marc-chagall

Bibliografia

  • Margarita M. Balmaceda, Living the High Life in Minsk: Russian Energy Rents, Domestic Populism and Belarus' Impending Crisis , 978-615-5225-19-2 Central European University Press 2014
  • Lizaveta Kasmach, "Forgotten occupation: Germans and Belarusians in the lands of Ober Ost (1915–17)" , Canadian Slavonic Papers 58, no 4 (2016)
  • Valsecchi, Riccardo 'Prezzi bassi, pochi crimini e niente disoccupazione. Ma la Bielorussia è un bunker', Liberazione, 22.03.2009
  • Valsecchi, Riccardo, 'Intervista a Alexander Milinkevich leader dell'opposizione', Liberazione, 22.03.2009
  • Michael E. Urban, An Algebra of Soviet Power: Elite Circulation in the Belorussian Republic 1966-86 [1 ed.], 0521054885, 9780521054881, 0521372569, 9780521372565, 9780511598890 Cambridge University Press 2008

Voci correlate

Altri progetti

Collegamenti esterni

Controllo di autorità VIAF ( EN ) 122714179 · ISNI ( EN ) 0000 0001 2171 2080 · LCCN ( EN ) n91128701 · GND ( DE ) 4079143-9 · BNF ( FR ) cb153259176 (data) · BNE ( ES ) XX451313 (data) · NDL ( EN , JA ) 00577502 · WorldCat Identities ( EN ) lccn-n91128701