Bib la

Soti nan Wikipedia, ansiklopedi gratis.
Ale nan navigasyon Ale nan rechèch
Bib la
Gutenberg Bible.jpg
Bib la Gutenberg
Otè Divès enkoni
1ye ed. orijinal la Pou kèk Psalms kòmanse nan BC la syèk dizyèm Pou Pantatèk la pa anvan BC la sizyèm syèk
Kalite tèks sakre
Lang orijinal la Ebre , Araméen , Grèk Koine
Anviwònman Palestin
Maniskri Pentatewik Samariten an nan Nablus (13yèm syèk)

Bib la (ki soti nan ansyen grèk βιβλίον , pliryèl βιβλία biblìa , ki vle di " liv " [Remak 1] ) se tèks sakre relijyon jwif ak kretyen yo . Li se te fè leve nan liv ki gen orijin diferan, genre, konpozisyon, lang, date ak style literè, ekri sou yon peryòd tan ki long, anvan pa yon tradisyon oral plis oswa mwens long ak nan nenpòt ka difisil yo idantifye, ki fèmen nan yon canon etabli apati de premye syèk epòk nou an [Remak 2] .

Kontrèman ak Tanakh (ebre Bib la ), Krisyanis te rekonèt nan kanon li yo liv adisyonèl ekri apre "ministè a" [Remak 3] nan Jezi . Bib Kretyen an, se poutèt sa, divize an: Ansyen Testaman (oswa Ansyen Kontra ), ki koresponn ak Bib ebre a, ak Nouvo Testaman (oswa Nouvo Kontra), ki dekri avenman Mesi a ak premye etap predikasyon kretyen yo.

Mo "Testaman" [Nòt 4] yo pran an endividyèlman vle di "alyans", yon ekspresyon kretyen yo itilize pou endike alyans Bondye te etabli ak lèzòm atravè Moyiz (ansyen testaman) epi apre sa atravè Jezi (nouvo testaman).

Date

Kritik biblik ap poze kesyon depi plis pase yon syèk sou dat plizyè travay ki fòme Bib la. An rezime, Cristiano Grottanelli fè remake ke:

«Jodi a yo te rive jwenn yon konsansis sèten, men byen klè sou yon baz pwovizwa, sou kèk pwen. Pandan ke dekonpozisyon nan Jenèz ak tou nan lòt liv oswa pati nan yo nan sous ki gen laj diferan se de pli zan pli Pwoblematik, kèk eleman akeri nan rechèch la nan savan biblik Alman nan dènye syèk lan sanble yo reziste, men se pa san chanjman ak dezyèm panse. Pami sa yo sa ki annapre yo kanpe deyò: date la nan laj la monarchik nan kèk Psalms ak nan liv sèten oswa pati nan liv pwofetik; atribisyon an nan yon laj relativman anreta (dapre anpil klèman pòs-ekzil) nan yon redaksyon final la nan Pentateuch la; vizyon inite nan liv naratif yo rele "Pwofèt anvan yo" kòm travay yon pèsonalite oswa lekòl ki rele "detewonomonom" akòz relasyon ideyolojik li yo ak Detewonòm , dènye liv Pentateyk la; pòs-ekzil la date, ak sètènman ki vin apre a yon sèl deuteronomist, nan de liv yo nan Istwa yo . Sepandan, menm pwen sa yo fiks dapre majorite nan entelektyèl yo kesyone jodi a pa kèk entelektyèl ki pwopoze dat pi ba, pou egzanp, pou Pentateuch la , epi mete Detewonòm nan laj la apre-ekzil ak (men nan lòt ka san yo pa) yon relatif bese nan sa yo rele "deuteronomistic" sous la "

( Cristiano Grottanelli, relijyon pèp Izrayèl la anvan ekzil la , nan Jidayis , edite pa Giovanni Filoramo . Bari, Laterza, 2007, pp. 6-7 )

Bib ebre

Icône loup mgx2.svg Menm sijè an detay: Bib Canon ak Talmud .

Anjeneral, kretyen yo itilize tèm "Bib ebre" pou endike tèks sakre relijyon jwif yo, men etimoloji Bib la se grèk epi tou senpleman vle di, jan nou te wè sa, " liv "; tout liv Bib ebre yo konsidere tou kòm sakre pa kretyen yo, men yo ranje yo nan yon lòd diferan.

Tèm Juif yo itilize pou endike liv sakre yo se Tanakh , yon akwonim ki pa gen okenn siyifikasyon nan lang ebre a epi ki fòme pa inisyal twa pati yo, kote 39 liv yo gwoupe:

Sepandan, li ta dwe remake ke moun ki konte nan liv yo souvan fè yon fason diferan paske 12 liv yo nan pwofèt yo minè, tout trè kout, yo konsidere kòm yon liv sèl ak menm jan an tou 4 lòt pè liv (de liv yo nan Samyèl, de la liv wa yo, de liv Istwa yo ak liv Esdras ak Neyemya) yo konte kòm 4 liv sèlman. Nan fason sa a, prefere pa jwif yo, Tanakh a te fè leve nan sèlman 24 liv.

Liv yo nan Bib ebre a te ekri nan lang ebre , byenke liv Esdras, Neyemya ak Danyèl gen kèk pati nan lang arameyen .

Nan kontèks ansyen Jidayis la, kèk kouran, an patikilye Sadiseyen yo , te konsidere sèlman Tora a kòm sakre; jodi a Samariten yo te kenbe yon pozisyon ki sanble, konsidere sèlman Tora a kòm kanonyal ak Liv Jozye a kòm autorité .

Ansyen kominote jwif ki pale grèk yo, kounye a disparèt, sepandan, te swiv yon kanon pi laj pase kanon ebre aktyèl la, sa yo rele "Alexandrian Canon", ki sòti nan vèsyon Septant Bib la. Nan AD syèk la premye pou Jidayis "Palestinyen Canon la", pi etwat pase yon sèl la Alexandrian, yo te konsidere kòm definitif.

Bib kretyen

Icône loup mgx2.svg Menm sijè an detay: Bib Canon .

"Tout Ekriti yo te ekri pou sa: se konsa ke moun ta konprann ki kantite Bondye renmen l ', epi, konprann l', dwe anflame ak renmen pou li ."

( St Augustine . De catechizandis rudibus 1,8 )

Bib kretyen an gen ladan Ansyen Testaman an (46 liv) ak Nouvo Testaman an (27 liv), espesyalman kretyen, se sa ki, pati ki gen rapò ak Jezi ak Legliz la apostolik naissant.

Legliz yo Pwotestan , kwake ak diferans ki genyen selon peryòd yo, eskli nan Ansyen Testaman an menm liv yo eskli nan ebre Canon [1] la . Legliz Katolik ak odoxtodòks yo olye pou yo swiv Septuagint la (kanon aleksandrin, ki gen kèk diferans), ki gen ladan liv orijinal ekri nan lang ebre ak grèk. Bib la Pwotestan gen tout sèt liv mwens pase yon sèl Katolik: Tobias , Judith , Makabe 1 ak 2, Sajès , Sirach (yo rele tou eklezyastik), Bawouk ; nan adisyon a eskli 4 chapit nan Liv Estè a ak 2 chapit nan Liv Danyèl la . [2]

Liv ki pa fè pati kanon nan Bib ebre a yo rele deuterocanonical pa katolik pandan ke yo konsidere kòm apokrif pa Pwotestan, ki moun ki pi souvan mete yo kòm yon apendis separe ant de testaman yo. Yo se liv Ansyen Testaman yo ekri an grèk, eksepte Sirach ki konpoze an ebre [Remak 5].

Epitou pou Nouvo Testaman an, ki te ekri an grèk (byenke petèt evanjelis Matye te konpoze liv li an ebre oswa arameyen), nan tan lontan te gen diferans ant divès legliz yo sou kantite liv yo dwe aksepte kòm enspire . An patikilye, dout te parèt sou lèt yo pa atribiye a Pòl nan Tas ak sou Apocalypse la . Liv yo kontwovèsyal nan Nouvo Testaman an te di nan antilegomena antikite.

Ansyen Testaman

Icône loup mgx2.svg Menm sijè an detay: Ansyen Testaman .

Nimewo a, lòd ak tit nan liv yo divès kalite varye selon kanon yo diferan: kanon jwif oswa Palestinyen (39 liv) ki te swiv pa jwif yo ak Pwotestan ; ak kanon grèk la oswa aleksandrin (46 liv) ki te swiv pa kretyen Katolik ak Otodòks. Endèks Bib Katolik ak Orthtodòks kretyen an pa swiv lòd Bib Ebre ak Pwotestan an, men li divize an kat pati selon kontni an: Pentateyk la (5 liv), Liv pwofetik yo (18 liv), Liv Istorik yo ( 16 liv), Liv Sajès (7 liv), dapre Canon Alexandrian la. Liv deuterokanonik yo pa rekonèt kòm enspire ak Se poutèt sa ki fè pati kanon an pa legliz Pwotestan ak kèk lòt konfesyon. [3] Yo gen ladan tou tèks ki fè pati peryòd elenistik la ak pi resan an, Liv Sajès la , yo te ekri "ant fen premye syèk anvan epòk nou an ak kòmansman premye syèk la". [4] [5]

Nouvo Testaman

Icône loup mgx2.svg Menm sijè an detay: Nouvo Testaman .

Nouvo Testaman an, ki se yon pati nan Bib kretyen an pou kont li, orijinal ekri an grèk ak anpil semitism , konpoze de kat levanjil yo (Matye, Mak, Lik, Jan), Travay Apot yo (1 liv), lèt apostolik yo. (21 liv) ak soti nan Apocalypse a (1 liv), pou yon total de 27 ekri. Pami diferan konfesyon kretyen yo (Katolik, Otodòks, Pwotestan) gen yon akò konsiderab sou kantite ak lòd nan liv Nouvo Testaman an, ak sèl diferans ki genyen pou luteryen dènye liv yo se Nouvo Testaman an Detewokanonik: Ebre, Jak, Jida. ak Apocalypse, separe ebre yo soti nan corpus la Pauline ak Jak ak Jida soti nan lèt Katolik. Sepandan, sa a se pa ka a pou Ansyen Testaman an, kote canonicity a nan kèk liv pa rekonèt pa legliz yo Pwotestan ak kèk lòt konfesyon.

Jan literè

Bib la gen diferan estil literè . Li se pa konyensidans ki mo a ki gen orijin ( biblia ) se yon pliryèl yo endike sa a varyete estil literè yo. Précédemment, transmisyon an nan evènman te oral ak riske pèdi. An patikilye, de tradisyon oral yo mare ansanm, sa ki nan nò ak nan sid Palestin ; enfliyans nan kilti oriental ak ki ekriven yo an premye nan peyi Babilòn te vin an kontak se pa neglijab swa.

Jan literè ki prezan nan liv biblik yo ka remonte, ak apwoksimasyon laj, nan bagay sa yo:

  • genre istorik : sa yo se tèks ki bay deskripsyon istorikman kontèksyalize nan moun oswa evènman yo. Vrè fyabilite istorik narasyon sa yo varye. Pou egzanp, 11 premye chapit yo nan Jenèz ki dekri kreyasyon an nan mond lan jiska Abraram (kòmansman dezyèm milenè BC a) yo entèprete pa majorite nan ègzete kretyen kòm senbolik (istwa kreyasyon, peche orijinal, inondasyon ...). Menm nan woman yo elenist nan deuterocanonical Tobias la ak Judith kòm byen ke pou Esther la kanonik , kontèksyalizasyon istorik la sèlman sèvi kòm yon fondasyon pou narasyon ak yon bi presi teyolojik, menm si se pa tout moun dakò sou liv la nan Estè nan eksprime jijman sa a [ 6] [7] . Nan do, liv ki prezante entansyon reyèl istorik ( Samyèl , Re , [ san sous ] Makabe , narasyon levanjil yo ak zak) bay enfòmasyon ki, sou tout la, raman rezilta nan kontras ak sous yo nan tan an siplemantè-biblik.
  • genre lejislatif : gen ladan tèks yo normatif nan esfè sosyal la oswa relijye, patikilyèman prezan nan Tora a (egzanp Levitik se yon liv antyèman lejislatif).
  • jan pwofetik : li konsène orak pwofetik, se sa ki vle di egzòtasyon moral pwononse pa moun ki prezante tèt yo kòm voye pa Bondye. egzòtasyon sa yo yo toujou adrese a moun ki byen defini moun ki resevwa (wa, moun, sèten kominote kwayan, tout pèp la) ki moun ki, pa konduit yo, yo te pèdi nan chemen dwat la. Menm egzòtasyon yo (oswa parenèz ) prezan nan lèt yo nan Nouvo Testaman an ka apwoche nan genre pwofetik yo. Gade Pwofèt (Jidayis) .
  • genre Apokalips : li gen ladan tèks senbolik ak rasyonèl souvan enkonpreyansib ak bi pou yo montre plan viktorye ak definitif Bondye a pou istwa. Yo parèt nan yon peryòd gwo ensèten nan kominote kwayan an, ki soti nan pèsekisyon politik ki ta ka mennen fidèl yo santi yo abandone pa Bondye. Liv Danyèl ak Revelasyon kolekte prèske tout tèks Apokalips yo. Konsènan Apocalypse an patikilye, Se poutèt sa, li pa ta dwe wè sa tankou yon deskripsyon de sa ki ta dwe te rive nan yon avni aleka, men kòm yon rasirans Legliz la nan tan an, fòseman pèsekite pa anperè Women an. Domisyen [ sitasyon nesesè ] ke Moun ki leve soti vivan an ta gen dènye mo a.
  • genre sapyan : nan kategori sa a laj tout tèks yo ki pa tonbe nan sa yo anvan yo enkli ladan li. Li gen ladann lapriyè (egzanp Sòm ), powèm erotik (egzanp Chante Chante ), lamantasyon (liv ki gen menm non an), meditasyon oswa pwovèb sajès divès kalite ( Eklezyas , Pwovèb , Jòb ). Bib la se tou yon reprezantasyon nan diferan aspè yo ki gen ladan konesans pratik nan syèk yo divès kalite. Ekspresyon de yon sivilizasyon pastoral ak agrikòl, li gen yon reprezantasyon nan kilti a agronomi nan tan an: [8]

Mesaj teyolojik

Yon delimitasyon inivok nan mesaj la teyolojik nan liv yo biblik enposib. An reyalite, yon gwo kantite konfesyon relijye ak branch relijye soti nan yo, yo chak nan ki bay pwòp lekti li yo ak entèpretasyon nan tèks la biblik. Chache kèk konsèp fondamantal teyolojik komen nan konfesyon yo divès kalite, nou ka dekri sa yo kounye a lajman pataje nwayo:

  • Gen yon èt pafè, lespri pi, ki pa reprezante nan okenn fòm, p'ap janm fini an , imuiabl, puisan , omnisyan .
  • Nan Ansyen Testaman an oswa nan ekriti ebre yo, Bondye sitou endike, apeprè 7000 fwa, [Remak 6] ak bon non YHWH - (pwobableman pwononse Yahweh ) osi byen ke yo te rele Bondye ( El oswa Elohim ) ak non komen Seyè ( Adonay ), nplis de sa anpil lòt apèl Sublime yo aplike nan Bondye biblik la: Trè wo, p'ap janm fini an, apa pou Bondye, Seyè ki gen tout pouvwa, Bondye ki gen tout pouvwa. Nan Grèk Ansyen Testaman an ak nan Nouvo Testaman an li endike ak non komen Bondye ( Theos ) ak Seyè ( Kyrios ). Yon patikilarite nan Nouvo Testaman an se definisyon Bondye kòm Papa .
  • Bondye kreye linivè a ak moun, somè kreyasyon an, lib e pa gen anyen, karakterize pa yon bonte orijinal yo.
  • Nan kèk pwen nan istwa, moun, doue ak libète pou yo deside, te chwazi yo dwe endepandan de Bondye, epi, ak peche orijinal , pèdi pèfeksyon l 'jouk lanmò konsekan l' nan yon eta peche.
  • Bondye imedyatman etabli 'espwa': yon grenn pafè ki ta anile efè chwa sa a epi egalize lavi premye Adan an (1 Korentyen 15:22). Sa a se rezon ki fè la pou kontra a ak Abraram ak pitit pitit li yo, pèp Izrayèl la , ak yon lide nan delivre a nan limanite, angaje tèt yo nan sipòte pèp li a nan tout listwa ak mande pou adore a dedye a l 'pou kont li. Entèvansyon Bondye a patikilyèman evidan nan kèk evènman: liberasyon soti nan peyi Lejip ( Egzòd , 13yèm syèk BC); konkèt nan Tè pwomiz la (13yèm-11yèm syèk BC); dispèsyon nan 10 branch fanmi idolatr nan nò a ( 8yèm syèk BC ); ekzile nan lavil Babilòn epi retounen (6yèm syèk BC).
  • Bondye te bay Moyiz lalwa Moyiz la, iranplasabl ak chanje, ki gen ladan 613 mitzvòt (kòmandman) ak rezime nan dis kòmandman yo , ak pwomès la nan rekonpanse moun ki obeyi preskripsyon yo ak pini transgresè yo.
  • Moun pèp Izrayèl yo te repete vire do bay lalwa oswa aplike li nan yon fason deyò ak fòmèl, e pou sa yo te pini ak reprimande pa moun ki te rele nan sans sa a pa Bondye, pwofèt yo .
  • Finalman, Bondye voye Mesi a nan moman ki fikse pou delivrans limanite. Espwa a.

Lavi li kòm yon sakrifis konpanse pou yon sèl pèdi nan premye nonm lan, Adan, ak peche orijinal la. Batèm se rekonesans nan lavi yon moun pou aksepte ranson sa a avèk lafwa, epi mennen yon lavi dedikasyon pou Bondye apre sa.

  • Nan fen tan an, Bondye entèvni nan zafè imen retabli kondisyon orijinal yo ki te egziste anvan peche ak anile sa ki mal ak lanmò. Se avèk rezirèksyon tout moun ki te viv nan plizyè epòk istorik yo. Pou yon rezirèksyon nan 'lavi' oswa 'jijman'. Kado a nan volonte gratis pa kapab fè moun totalman endepandan de Bondye: efè negatif nan chwa sa a yo te evidan jouk lè sa a. Nan fason sa a 'Plan' Bondye a rive vre.

Nan Nouvo Testaman an, aksepte pa kretyen, men se pa pa jwif yo, legliz yo nan tradisyon an konsilyè idantifye lòt konsèp: [Remak 7]

  • Bondye se Papa , Pitit ak Sentespri .
  • Jezi , Mesi a ap tann (ak Se poutèt sa yo rele Kris la , yon mo grèk ki gen menm siyifikasyon an), pitit Bondye incarne , te pote nan konpreyansyon pafè lalwa Moyiz la, ki ka adisyone moute nan renmen pou Bondye ak renmen pou pwochen.
  • Pa lanmò li ak rezirèksyon , tout moun ki kwè nan li yo sove ak rekonsilye ak Bondye. [Remak 8]

«Mete konfyans ou nan Seyè a ak tout kè ou epi pa panche sou entèlijans ou; panse a li nan tout etap ou yo epi li pral lis chemen ou yo. "

( Pwovèb 3: 5-6 [9] )

Lekti ak entèpretasyon

Icône loup mgx2.svg Sijè a menm an detay: biblik èrmenetik ak lekti Bib ak entèpretasyon .

Konprann siyifikasyon Bib la , fason li li ak entèpretasyon li yo, yon disiplin yo rele tou hermeneutics nan Bib la , se yon reyalite teyolojik , se sa ki, depann sou konfesyon yo divès kalite relijye yo. Li diferan de ekzegèz nan ke li konsiste nan ekstrè siyifikasyon an nan yon pati nan tèks la, avèk èd nan disiplin tankou filoloji ak istwa, pandan y ap hermeneutics ap eseye fè sans nan pi laj ke otè a nan tèks la te tou te vle bay nan relasyon ak odyans li. Pou egzanp, nan Nouvo Testaman an , ak an patikilye nan Pòl nan Tas , gen yon nouvo hermeneutic nan ekriti sakre ebre yo.

Se konsa, premye gwo diferans lan nan hermeneutics yo nan Bib la se ke ant jwif yo ak kretyen: byenke gen yon afinite pasyèl ant de relijyon yo (ak sèten fòm dyalòg), depi yo pataje yon pati nan kanon nan ekriti yo , yo te devlope tradisyon diferan nan lafwa ak Se poutèt sa diferan metòd entèpretasyon ak hermeneutics.

Tèks la

Sous tèks ebre a

Icône loup mgx2.svg Menm sijè a an detay: Sous tèks ebre Bib la .
Fèy 474a Kodeks Leningrad (1008-1009), referans prensipal tèks ebre a.

Konsènan sous Ansyen Testaman ebre yo, temwen ki pi ansyen yo se maniskri biblik Qumran yo , ki te jwenn nan 1947 , ki gen plis oswa mwens gwo fragman nan tout tèks Bib ebre yo eksepte liv Estè a. An jeneral, yo dat tounen nan yon peryòd gwo sòti nan apeprè 250 BC a 68 AD

Temwen ki pi autorité ki te pwodwi pa Masoretes yo ak ki te anpil nan akò avèk maniskri biblik yo nan Qumran yo se:

Tèks la kritik (sa vle di pran an kont variantes yo nan temwen prensipal yo ) kounye a itilize kòm yon modèl pou tèks la ebre se sa yo ki an Biblia Hebraica Stuttgartensia a (BHS), ki baze sou L, ki te fèt pa Karl Ellinger ak Wilhelm Rudolph nan 1966 (1977 , 1983, 1990) pibliye pa Deutsche Bibelgesellschaft nan Stuttgart (Stuttgart, kon sa non an).

Sous tèks grèk la

Icône loup mgx2.svg Menm sijè a an detay: Sous tèks grèk Bib la .
Paj Kodeks Vatikan an (4yèm syèk), referans prensipal tèks grèk la.

Konsènan sous yo nan Nouvo Testaman an ak Grèk Ansyen Testaman an , temwen yo ki pi ansyen yo se kèk papir date tounen nan dezyèm syèk la AD .. Plis pase senk mil maniskri yo te konsève an jeneral. Nan sa yo ki pi autorité yo se:

Tèks la kritik (ki se, ki te pran an kont variantes yo nan temwen prensipal yo) kounye a itilize kòm yon modèl pou tèks la nan Ansyen Testaman an nan grèk, ki gen ladan liv yo deuterokanonik se edisyon an Rahlfs nan Septuagint la te fè nan 1935 pa Alman an filològ Alfred Rahlfs .

Tèks kritik ki itilize kounye a kòm modèl pou tèks grèk nouvo testaman an se sa nouvo testaman grèk la (GNT), ki baze sou kòd B, edite pa Kurt Aland , Matthew Black, Bruce Metzger , Allen Wikgren, Carlo Maria Martini , Barbara Aland. Sosyete Bib Ini yo . Edisyon: 1966, 1968, 1975, 1983 ak 1993.

Vèsyon nan Bib la

Icône loup mgx2.svg Menm sijè an detay: vèsyon Bib .

Pami plizyè milye tradiksyon tèks biblik nan tout lang nan mond lan patikilyèman enpòtan pou remake:

  • Samariten Pentateuch (Tora ak Jozye) . Fikse nan syèk la 4yèm BC, li se pa reyèlman yon tradiksyon nan 6 liv ebre yo, yo te ekri tou nan lang ebre, men li diferan konsiderableman de tèks la kanonik Masoretic . Li se tèks ofisyèl la nan ti kominote a Samariten toujou egziste nan pèp Izrayèl la ak Bank Lwès la .
  • Peshitta (= senp, enplisit 'tradiksyon'). Nan arameyen, ki fèt selon tradisyon pa evèk la nan vil la nan Edessa , Rabbula (ki te mouri nan 435), li se tèks ofisyèl la nan legliz yo divès kalite nan tradisyon siryak prezan sitou nan tou pre Oryan an .
  • Swasanndis (oswa Septuaginta, oswa LXX, ki soti nan kantite tradiktè orijinal yo). Li se vèsyon an grèk nan Ansyen Testaman an, ki pi gran pase fiksasyon nan tèks la Masoretic tèt li, ekri nan Alexandria nan peyi Lejip la ant 4yèm ak 2yèm syèk BC .. Li te premye itilize pa jwif yo ki pale grèk ak Lè sa a, toupatou nan esfè kretyen an . Ansanm ak tèks grèk nan Nouvo Testaman an, li se vèsyon ofisyèl legliz Orthtodòks yo.
  • Vulgate (= rann nan lang vilgè a, Lè sa a, Latin lan, toupatou pou pèp la). St Jerome tradui tout tèks biblik la an laten nan 4yèm syèk la. Pou syèk li te tèks ofisyèl la nan Legliz la ak nan liturji Katolik la. Apre Dezyèm Konsèy Vatikan an , divès legliz nasyonal Katolik yo te elabore ak adopte vèsyon nan divès lang nasyonal yo nan adorasyon liturjik. Vulgata a se toujou jodi a tèks litijik nan mas la nan Latin.
  • Nan peryòd ki soti nan trèzyèm nan kenzyèm syèk la, nou temwen, nan peyi Itali, pwodiksyon an nan tradiksyon pasyèl nan lang natif natal nan tèks biblik la, jouk, nan 1471 , vèsyon an premye nan Bib la nan yon lang modèn te pibliye nan Italyen pa Nicolò Malermi [10] .
  • Bib Skarina a . Vèsyon biblik nan Belarisyen pa Francysk Skaryna , premye lès tradiksyon Ewopeyen an: Biblia Ruska (Bib Rutenyen, 1517).
  • Bib Luther la . A Alman vèsyon biblik par ekselans, te gen yon enfliyans siyifikatif sou lang Alman an tèt li. Refòme a te fini NT nan 1522 ak tout tèks biblik la nan 1534. Li se vèsyon referans, nan tèks orijinal la oswa nan tradiksyon li yo, nan anpil legliz Pwotestan.
  • Diodati Bib , ki te kreye pa kalvinis Giovanni Diodati a soti nan Lucca (1607), se tèks la referans nan legliz yo Pwotestan nan peyi Itali .
  • King James Bible ( Haitian Creole Version , KJV). Li se Bib angle a par ekselans. Li te komisyone pa angle wa Jak I nan Angletè . Pibliye an 1611, li reprezante vèsyon ofisyèl Legliz Anglikan ak anpil legliz Pwotestan Anglofòn.
  • New World Translation of the Holy Scriptures (New World Translation of the Holy Scriptures) se yon tradiksyon ki fèt pa kongregasyon kretyen Temwen Jewova yo . Li te tradui nan lang angle nan plizyè komèsan ant 1950-60. Li te pita tradwi nan anpil lang, ki gen ladan Italyen.
  • Bib Jerizalèm lan ( Bible de Jérusalem ), ki fèt an franse ant 1947-1955, se travay École biblique et archéologique française de Jérusalem . Li gen yon enpòtans fondamantal pou itilizasyon sistematik nan nòt ak entwodiksyon metòd istorik-kritik la . Aparèy kritik tradui li a prezan nan anpil vèsyon nan lòt lang.
  • Bib TOB la (kout pou Traduction Oecuménique de la Bible , men tou bon nan lang ebre), ki te pibliye an franse an 1975-1976, te pwodwi ansanm pa Katolik ak Pwotestan ègzèt, finalman andose pa entelektyèl Otodòks. Tankou Bib Jerizalèm lan , li gen yon aparèy kritik trè itil, ki tradui akonpaye anpil vèsyon nan lòt lang yo.
  • CEI Bib ( Editio Princeps 1971, revizyon 1974, revizyon NT 1997, revizyon definitif 2008), se tèks ofisyèl Legliz Katolik Italyen an.
  • Brand nouvo vèsyon , pibliye pa Edizioni San Paolo nan 1987.

Nan lòt relijyon

Dapre Mizilman yo, Bib la orijinal enspire pa Bondye, men manipile pa moun, tankou lòt tèks relijye yo. Bib la se tou tèks sakre nan Rastafarianism [Remak 9] .

Abreviyasyon biblik yo

Anba la a se yon lis abreviyasyon yo konn itilize pou endike liv Bib la [11] [12].

  • Ab, aba: Habakkuk
  • Abd: Obadiah
  • Ag: Aje
  • Am: Amos
  • Ap: Apocalypse
  • Travay: Travay Apot yo
  • Bar: Baruc
  • Col, cl, ko: Kolosyen
  • 1 Kor: 1 Korentyen
  • 2 Kor: 2 Korentyen
  • 1Ch: 1 Istwa
  • 2CH: 2 Istwa
  • Ct, Ca, Ct: Song of Songs
  • Dn, Soti nan: Daniele
  • Deut, De: Detewonòm
  • Eb: jwif
  • Ef: Efezyen
  • Egzòd: Egzòd
  • Esd, Ed: Ezra
  • East, Et: Ester
  • Ez: Ezekyèl
  • Phil, Fl: Filipyen
  • Fm, File: Philemon
  • Gal, Ga: Galati
  • GB, Job: Job
  • Giac, Gia, Gc: Giacomo
  • Gd: Jida
  • Gdc, Gc: Jij yo
  • Gdt: Giuditta
  • Ger, Gr: Jeremi
  • Jedi, Gion: Jonas
  • Joe, Gl: Joel
  • Gen, Gn: Jenèz
  • Josh, GS: Jozye
  • Jan, Jan: Jan
  • 1Jn: 1 Jan.
  • 2Jn: 2 Jan.
  • 3Gv: 3 Jan.
  • Èske: Ezayi
  • La, Lam: Lamantasyon
  • Lc, Lu: Lik
  • Le, Lv: Levitik
  • 1 Mac: 1 Makabe
  • 2 Mac: 2 Makabe
  • Mar, Mc, Mesye: Marco
  • Mic, Mi: Micah
  • Mal, Ml: Malachi
  • Mat, Mt: Matye
  • Na: Naum
  • Ne: Neemi
  • Nu, Nm: Resansman
  • Hosea: Hosea
  • Prov, Prv: Pwovèb
  • 1 bèt kay: 1 Pyè
  • 2 Bèt kay: 2 Pyè
  • Qo, Q, Ec: Qoelet (Ecclesiaste)
  • 1Re: 1 Libro dei Re
  • 2Re: 2 Libro dei Re
  • Ro, Rm: Romani
  • Ru,Rt: Rut
  • Sal, Sl: Salmi
  • 1Sam: 1 Samuele
  • 2Sam: 2 Samuele
  • Sap: Sapienza
  • Sir, Si: Siracide
  • So, Sof: Sofonia
  • Tob, Tb, To: Tobia
  • 1Tm, 1Ti: 1 Timoteo
  • 2Tm, 2Ti: 2 Timoteo
  • 1Ts, 1Te: 1 Tessalonicesi
  • 2Ts, 2Te: 2 Tessalonicesi
  • Tt, Ti, Tit: Tito
  • Zc: Zaccaria

Note

  1. ^ A sua volta questo termine greco consisterebbe nel diminutivo con cui gli stessi greci indicavano i " papiri " egiziani importati da Byblos , nome dato sempre dai greci all'antica città fenicia di Gebhal ( Biblo − successivamente in arabo Jubayl − in Libano ).
  2. ^ Cristiano Grottanelli , La religione d'Israele prima dell'Esilio , in Giovanni Filoramo (a cura di), Ebraismo , Bari, Laterza, 2007, p. 3. Grottanelli indica che una forma 'embrionale' di tale canone si può far risalire al III secolo aC
  3. ^ Termine che nella religione cristiana indica un'attività missionaria, o redentrice, assunta per vocazione.
  4. ^ Dal latino Testamentum che rende il greco antico Διαθήκη ( Diatēkē ) a sua volta per rendere l' ebraico מִילָה ( Běrīt ) con il significato di "patto", "accordo" ma anche "promessa".
  5. ^ Nota a parte, le principali risorse per la Bibbia interlineare dal greco e dall'ebraico (biblegateway, biblestudytools, biblehub) riportano le traduzioni in lingua moderna, ma non il testo greco dei libri deuterocanonici.
  6. ^ 6972 volte secondo la Versione del Re Giacomo dei 400 anni , su dnkjb.net .
  7. ^ I dogmi della natura divina di Gesù e della Trinità sono stati stabiliti dal Concilio di Nicea del 325 dC e sono accettati dalla maggior parte delle chiese cristiane contemporanee ( cattolica , ortodossa , protestante , anglicana , copta , nestoriana , siriaca ), dette di tradizione conciliare. Una minoranza di movimenti religiosi antichi (tra i quali ebioniti , gnostici , ariani ) e contemporanei (tra i quali Testimoni di Geova , Mormoni , Chiesa dell'Unificazione ) non riconoscono i dogmi della natura divina di Gesù e della Trinità come stabiliti da Nicea.
  8. ^ Nonostante le lettere di Paolo affermino che il perdono di Dio si estende anche a coloro che non credono in lui.
  9. ^

    «The historical root of the movement in Jamaica— the Order of Nyahbinghi—is arguably the most traditionally “religious” (including its populous offshoot, the Bobo Dreads of the Ethiopia Africa Black International Congress). These are the most churchical groups, the houses (or denominations) of Rastafari that are the most biblically based (especially attending to the Hebrew Scriptures), the most fervently black nationalist in orientation, as well as the most tightly structured around ceremonial worship. Although there is no universally recognized Rastafari orthodoxy at this point, Carol D. Yawney and John P. Homiak (2001) have pointed to an important trend within the House of Nyahbinghi to assume responsibility for upholding traditional Rastafari doctrine, especially in its overseas missions. At the other extreme, those who enter the movement via its broad cultural appeal and who may not belong to any particular house tend to be more open to other dimensions of spirituality and may not relate significantly to the Bible, worship with any special congregation, or even have any commitment to relocate to the continent of Africa. There are also clusters of Rastas who link with more directly political organizations, like the Rastafari Centralization Organization in Jamaica, which attempts to coordinate the different houses and focus them on political issues (for example, challenging the ganja [marijuana] laws or setting up a practical program for relocation to Africa)»

    ( Richard C. Salter e Ikael Tafari. Encyclopedia of Religion , vol.11. NY, MAcmillan, 2005, pag.7623 )

Riferimenti

  1. ^ Clara Kraus Reggiani, Storia della letteratura giudaico-ellenistica , Sesto San Giovanni, Mimesis Edizioni, 2009, p.54.
  2. ^ ( FR ) Bibbia cattolica di Fulcran Vigouroux , su jesusmarie.free.fr , 1902. URL consultato il 9 settembre 2019 ( archiviato il 9 settembre 2019) .
  3. ^ Deuterocanonici secondo la Treccani , su treccani.it .
  4. ^ Fonte: La Bibbia Ed. san Paolo, 2009 - Pag. 1374.
  5. ^ Il libro della Sapienza dovrebbe essere successivo alla conquista romana dell'Egitto (30 aC) e potrebbe essere stato scritto nel 40 dC se il suo cap. XII è interpretato come una allusione all'imperatore Caligola . Cfr. Giuseppe Scarpati, Rivista Biblica , n°15,1967, pp.170-189.
  6. ^ Commentary on the Old Testament di CFKeil e F.Delitzsch, 1973, volume III, Ester pp.322-324
  7. ^ Zeitschrift fur die alttestamentliche Wissenschaft , 1940/41, vol.58, pp.243, 244; 1942/43, vol.59, p.219
  8. ^ Antonio Saltini Conoscenze agronomiche nei libri della Bibbia Rivista I tempi della terra Archiviato il 10 marzo 2016 in Internet Archive .
  9. ^ Proverbi 3:5-6 , su laparola.net .
  10. ^ Salvatore Garofalo, "Gli umanisti italiani del secolo XV e la Bibbia", Biblica , 27 (1946), pp. 338-375 (su Malermi v. pp. 365-366).,
  11. ^ Catechismo della Chiesa cattolica, dal sito della Santa Sede)
  12. ^ Da: laparola.net

Bibliografia

Voci correlate

Altri progetti

Collegamenti esterni

In italiano, molteplici traduzioni
Nova Vulgata
Bibbia interlineare, in edizione multilingue
  • ( HE , EN ) La Bibbia in ebraico con testo in inglese a fronte , su mechon-mamre.org . , Mechon-Mamre.
  • ( HE , EL , LA , EN ) Comparatore di edizioni in lingua inglese , su oldebible.com . - Wycliffe (1394), Tyndale (1531), Coverdale (1535), John Rogers (1537), Thomas Cranmer (1539), Ginevra (1560), bibbia dei Vescovi (1568)
  • ( HE , EL , EN ) Biblehub.com . - Permette la visualizzazione di moltissime versioni in varie lingue. Aperto a contributi esterni, è però protetto da copyright . Bibbia greca ed ebraica interlineare. Il sito biblos.christianbook.com ha una policy d'uso molto più restrittiva (che potrebbe essere estesa anche a biblehub, che appartiene a tale gruppo). Non riporta i libri della Septuaginta non comuni con la Bibbia ebraica, come il Libro di Baruch.
Bibbie con edizione audio
Bibbia in edizione multilingue
Geolocalizzatori
Dizionari nomenclatori
Bibliografie
Controllo di autorità VIAF ( EN ) 174429434 · LCCN ( EN ) sh85013576 · GND ( DE ) 4006406-2 · BNF ( FR ) cb12008248x (data) · NDL ( EN , JA ) 00570431